❖ ओजन तह
⮚ ओजन तहको आविष्कार कहिले भयो ?
→सन् १९१३ मा (French Physicists Charles Fabry / HenriBuisson ले)
⮚ ओजन तह पत्ता लगाउने व्यक्ति को हुन् ?
→ J.C. Farman
⮚ ओजन तह पातलिँदै गएको तथ्य कसले पत्ता लगाए ?
→ शेरउड रोल्याण्ड
⮚ ओजन तहमा रहेको ग्यासको गन्ध कस्तो हुन्छ ?
→ हाल्क पिरो
⮚ ओजन तह संरक्षण लागि अन्तर्राष्ट्रिय दिवस कहिले मनाईन्छ ?
→ हरेक वर्ष सेप्टेम्बर १६ मा
⮚ ओजन तह विनाशको प्रमुख कारण के हो ?
→ क्लोरोफ्लोरो कार्बन (CFC)
⮚ ओजन तह कति माथि फैलिएको हुन्छ ?
→ २५ देखि ४० किलोमिटर सम्म
⮚ ओजन तहको संरक्षण सम्बन्धी पहिलो अन्तर्राष्ट्रिय सम्झौता कहिले भयो ?
→१९८७ डिसेम्बर २४ मन्ट्रियल, क्यानडा
⮚ ओजन तहको प्वाल कहाँ परेको छ ?
→ Antarctica माथि
⮚ ओजन तह प्वाल परेको तथ्य कसले पत्ता लगाएको हो ?
→ सन् १९८५ मा नासा को निम्वस-७ नामक भू-उपग्रहले
⮚ ओजन तहमा परेको प्वाललाई के भनिन्छ ?
→Holly Way
- यसले सूर्यको परावैजनी किरण (Ultraviolet light) को ९३-९९ प्रतिशत भाग सोसेर पृथ्वीको जीवहरूलाई संरक्षण गर्दछ।
❖ओजन तह क्षयीकरण (Ozone Layer Depletion)
- ओजन तह रेहेको वायुमन्डलको तहलाई समतापमण्डल भनिन्छ।
- ओजन तहले सूर्यबाट आउने ९९ प्रतिशत हानिकारक परावैजनी किरणलाई रोकी पृथ्वीमा जीवको रक्षा गर्दछ।
- क्लोरोफ्लोरो कार्वन (CFCL3), कार्बनमोनोअक्साइड, नाइट्रस अक्साईड, सल्फरडाइअक्साइड जस्ता ग्याँसले ओजोन तहमा गएर थुप्रिनाले यो तह क्रमश पातलो बन्दै गएको गएको छ यस प्रक्रियालाई सूर्य तह क्षयीकरण (Ozone layer Depletation) भनिन्छ।
- अनटार्क् माथिको ओजन तह पातलो भई प्वाल परेको छ जसलाई होली वे भनिन्छ । जुन कुरा NASA ले सन् १९८५ मा प्रध्येपण गरेको Nimbus-7 नामक Satellite ले पत्ता लगाएको थियो ।
- जे.सी फारम्यान ले ओजन तहको बारेमा अध्ययन गरेका थिए भने शेरउड रोल्यान्ड ले ओजन तह पातलिएको कुरा प्रकाशमा ल्याएका थिए।
- ओजन तह सुरक्षाका लागि पहिलो अन्तर्राष्ट्रिय सम्मलेन क्यानडाको मन्ट्रियलमा सन् १९८७ डिसेम्बर २४ मा भएको थियो।
- नेपाल सरकारले सन् २०१० बाट नै क्लोरोफ्लोरो कार्वन ग्याँसको उत्पादन बन्द गर्ने निर्णय गरेपनि त्यो हाल सम्म पनि सम्भव हुन सकेको छैन ।
- बाहिरको ताप भित्र जाने तर भित्रको ताप बाहिर जान नसक्ने गरी बनाइएको एक शिशाको घरलाई नै Green house
- भनिन्छ ।
- कलकारखाना, उद्योगधन्दा लगायत अन्य रासायनिक बस्तुबाट निस्कने ग्यास वायुमन्डलमा थुप्रिन गई वायुमन्डलको तह बाक्लिन पुग्छ ।
- यसरी सूर्यबाट आएको ताप र प्रकाश पृथ्वीमा आउने तर पृथ्वीको ताप र प्रकाश बाहिर जान नसक्ने अवस्थालाई नै
- Green House Effect भनिन्छ।
- सन् १८२४ मा जोसेफ फुरियरले यो अवधारणा प्रस्तुत गरेका हुन् भने सन्तान्टे आरेनियसले यस बारेमा विस्तृत अध्ययन
- गरेका हुन् ।
- कार्वनडाइअक्साइड :- ५७ प्रतिशत
- क्लोरोफ्लोरो कार्वन :- २५ प्रतिशत
- मिथेन :- १२ प्रतिशत
- नाइट्रसअक्साईड :- ६ प्रतिशत
- सबैभन्दा बढी हरितगृह ग्याँस उत्पादन गर्ने देश हरू अमेरिका र चीन हुन।