❖ पर्वत शृंखला
☆ पर्वत /पहाड :-धरातल देखि माथि उठेको असमान भुआकृतिलाई पर्वत/पहाडभनिन्छ ।
☆ प्रकार (बनोट र निर्माणको आधारमा) :-४ (मोडदार, ढिके, ज्वालामुखी र अवशिष्ट पर्वत)
☆ मोडदार पर्वत :-
★पृथ्वीका विभिन्न आन्तरिक शक्तिहरूको धरातलस्थित क्षितिजीय चट्टानी तत्वहरूलाई विभिन्न कारणले हल्लाउँदा कुनै भाग माथि उठने र कुनै भाग तल भासिने गर्नाले जुन स्वरुपको पहाड/पर्वत निर्माण हुन्छ त्यसलाई मोडदार पर्वत/पहाड भनिन्छ।जस्तै: हिमालय पर्वत, रक्की पर्वत र एण्डिज पर्वत मोडदार पर्वत हुन्।
★एकमात्र दबाब शक्तिका कारण उत्पन्न भएको मोडदार पर्वतलाई साधारण मोडदार पर्वत भनिन्छ ।
★मोडदार पहाड़/पर्वत माथितिर उठेको भागलाई प्रतिनति र तल धसिएको भागलाई सन्नति भनिन्छ।
★प्रतिनतिले श्रेणीको काम गर्छ भने सन्नतिले वैसीको काम गर्दछ।
★पृथ्वीको आन्तरिक दबाब शक्तिका कारण उत्पन्न महाद्वीप वा महासागरको होचो धसिएको भागलाई भू-सन्नति भनिन्छ ।
★एक चोटी एक भन्दा बढी पृथ्वीका आन्तरिक शक्तिहरूका कारण उत्पन्न भएको मोडदार पर्वतलार्य जटील मोड भएको मोडदार पर्वत भनिन्छ।
❖ ढिके पर्वत(Block Mountain)
★पृथ्वीको विभिन्न दराहरू भएको सतहमा लम्बवत हलचल हुँदा छेउछाउमा रहेका भागहरू माथि उठ्ने वा तल भासिने गर्दछन् यसरी माथि उठेका भागलाई ढिके पहाड़ भनिन्छ।
★ढिके पर्वतलाई अवरोधी पर्वतका नामले पनि चिनिन्छ । जस्तै: भारतको विन्धया सत्पुरा पर्वत र स्कटल्याण्डको उत्तरी र दक्षिणी उच्च भूमि ढिके पर्वतको दुई ढिकाबीचको भासिएको स्थल भागलाई दरार बेसी भनिन्छ।
❖ ज्वालामुखी पर्वत (Volcanic Mountain )
★ज्वालामुखी विस्फोटन भएर निस्केका पदार्थहरू क्रेटर वरिपरि थुप्रिएर बन्ने पर्वतलाई ज्वालामुखी पर्वत भनिन्छ।
★ज्वालामुखी पर्वतलाई सञ्चय पर्वत पनि भनिन्छ। ज्वालामुखी पहाड अन्य पहाड भन्दा कम भिराला हुन्छन्।
★जस्तै : जापानको फुजियामा, अफ्रिकाको एविसिनिया र इक्वेडरको केटो पेक्सी ज्वालामुखी पहाडका उदाहरण हुन् ।
❖ अवशिष्ट पर्वत (Residual Mountain)
★यस्ता पहाड/ पर्वतलाई चर्षित पर्वत /पहाड पनि भनिन्छ। यस्तो पर्वत खियाउने क्रियावाट बन्ने हुनाले नावृत्तीकरण पर्वत पनि भनिन्छ।
★ प्राचीन पर्वतहरूलाई अनावृत्तीकरणका तत्वहरू नदी, हिमनदी, वायु, वर्षा आदिले धेरै समयसम्म खियाउँदै लगेर नरम चट्टान खिइन गई कडा चट्टान मात्र बाँकी रहन्छन यसरी बाँकीरहेको भागले पहाडको रुप लिन्छ र यसैलाई अवशिष्ट पहाड भनिन्छ।
★ धेरै समय देखि खिइएर बन्ने हुँनाले यी पहाडहरू अग्ला हुँदैनन् । जस्तै : भारतको अरावला र पारसनाथ
☆ विश्वको सबभन्दा लामो पर्वतमाला कुन हो ?
→ एण्डिज पर्वतमाला (लम्बाई ७२०० कि.मि. छ । यो कोलम्बियादेखि चिलीसम्म फैलिएको छ। बहुमूल्य धातु र खनिज
पदार्थ पाइने हुनाले यसलाई सम्पन्न पर्वतमाला भनिन्छ ।)
☆ विश्वको सर्वाधिक अग्लो पर्वतमाला हिमालय पर्वतमाला कहाँ पर्दछ ?
→ एसिया महादेशमा
☆ आल्पस पर्वत कुन महादेशमा पर्दछ ?
→ युरोप
☆ विश्वमा सर्वाधिक फोटो खिचिएको र चित्र लेखन गरिएको पहाड 'फूजी' कुन देशमा पर्दछ ?
→जापान
☆ रकी पर्वतमाला कुन महादेशमा पर्दछ ?
→ उत्तर अमेरिका
☆ एसिया र युरोपलाई छुट्याउने पर्वत कुन हो ?
→ युराल पर्वतमाला
☆ अस्ट्रेलिया महादेशको सबैभन्दा लामो पर्वत श्रृंखला कुन हो ?
→ ग्रेट डिभाइडिङ रेन्ज
☆ अस्ट्रेलिया महादेशका सबैभन्दा लामो मुगा पर्वत कुन हो ?
→ग्रेट ब्यारियर रिफ
☆ जुरा पर्वत कहाँ पर्दछ ?
→ फ्रान्स र स्वीट्जरल्याण्डमा
☆ युराल पर्वतमाला कहाँ पर्दछ ?
→ एसिया र युरोप (यसले एसिया र युरोप महादेशलाई छुट्याउँछ,
☆ हिन्दु, बौद्ध र इस्लाम धर्मावलम्बीहरूको आस्थाको केन्द्र मानिने 'एडम्स पिक' नामक पहाड कहाँ रहेको छ ?
→ Srilanka
☆ समुद्रभित्रको अग्लो पर्वतमाला कुन हो ?
→बल्कान पर्वत बुल्गेरियामा, एपेनाइन हिल्स इटालीमा, बर्नेज आल्पस स्वीट्जरल्याण्डमा, ब्ल्याक माउन्टेन बेलायतमा पामिर पर्वतमाला ताजिकिस्तान, चीन र अफगानिस्तामा रहेको छ।