अफ्रिका महादेश (Africa Continent)
👉अफ्रिका एक महादेश हो। अफ्रिकामा मानवको उत्पत्ति भएको मानिन्छ । अफ्रिका दोस्रो ठूलो महादेश हो, जसको समग्र क्षेत्रफल पृथ्वीको कूल भूभागको पाचौँ भाग भन्दा अलि बढी छ। अफ्रिकाको कूल भूभागको ९०% जति जमीन जंगल, मरुभूमि र निर्जन जमीनहरूले ओगटेको छ। त्यसैले करिव १०% जमीनको माटो मात्र खेतियोग्य छ।
भूगोल
अफ्रिकाको अवस्थिति यस प्रकार छ-
- उत्तर दिशामा युरोप छ, जसलाई भूमध्य सागरले छुट्याउँछ;
- पूर्व दिशामा एसिया छ, जसलाई स्वेज नहर र रातो सागरले छुट्याउँछ;
- पूर्व दिशामा अस्ट्रेलियाछ , जसलाई हिन्द महासागरले छुट्याउँछ; र
- पश्चिम दिशामा अमेरिकी महादेशहरू छन्, जसलाई एटलान्टिक महासागरले छुट्याउँछ।
- अफ्रिकाको पनि मिश्रमा मानब जीवनको उत्पति भएको मनिन्छ
धसान क्षेत्रमा कयौँ ताल तलैयाहरू रहेका छन् । भिक्टोरिया ताल त्यस क्षेत्रको प्रसिद्ध ताल हो । विश्वको सबैभन्दा लामो नदी नाइल (६,६७० कि.मि.) भिक्टोरिया तालबाट उत्पत्ति भई भूमध्य सागरमा खस्छ । कङ्गो (जायर), जाम्बोजी, अरेन्ज, सेनेगल र नाइजर अफ्रिकाका मुख्य नदीहरू हुन् ।
हावापानी
👉भौगोलिक स्वरूप र अवस्थितिको प्रभावले गर्दा यो महादेशको अधिकांश क्षेत्रको हावापानी विषम छ । अफ्रिका महादेशमा सात प्रकारका हावापानी छन् । भूमध्य रेखीय भूभाग र कङ्गो बेँसीमा उष्ण तथा ओसिलो हावापानी पाइन्छ ।
महादेशको उत्तरमा फैलिएको विशाल तातो साहारा मरुभूमि रहेका कारण उत्तर तर्फको हावापानी अत्यन्त गर्मी र शुष्क छ । दक्षिण पूर्वी भागमा उष्ण मौसमी हावापानी पाइन्छ भने दक्षिण अफ्रिकी उच्च समस्थलीय क्षेत्रमा ग्रीष्ममा धेरै गर्मी र हिउँद धेरै जाडो हुने हावापानी पाइन्छ । पश्चिमोत्तर अफ्रिकी क्षेत्रमा भूमध्य सागरीय हावापानी पाइन्छ भने दक्षिण अफ्रिकी तटीय भागमा समशीतोष्ण मौसमी हावापानी पाइन्छ ।
- भौगोलिक आधारमा कस्तो महादेश हो ?
- क्षेत्रफलको आधारमा दोस्रो ठूलो महादेश ।
- भूमध्य रेखाबाट उत्तर दक्षिण दुवै तर्फ फैलिएको महादेश हो।
- अफिकामा पृथ्वीका तिन मुख्य रेखाहरू ०° को भूमध्य रेखा, २३.५° उत्तरको कर्कट रेखा र २३.५° दक्षिणको मकर रेखा रहेका छन्।
- अफ्रिका महादेशको विषयमा सन् १८५६ मा डेभिड लिभङ स्टोनले सार्वजनिक जानकारी गराएका हुन् ।
- अफ्रिकी ताल र नदीहरूमा २००० भन्दा बढी प्रकारका माछाहरू बस्दछन्।
- लम्बाइ-चौडाइ कति छ ?
- पूर्व-पश्चिमी चौडाई सरदर ७४४० कि.मि.
- उत्तर दक्षिण लम्बाइ ८००० कि.मि. रहेको छ।
- यो महादेशको अवस्थिति कस्तो छ ?
देशान्तर - २०° पश्चिमी देशान्तरदेखि ५०° पूर्वी देशान्तरमा फैलिएको।
यस महादेशको चार दिशामा कुन क्षेत्र पर्दछन् ?
- पूर्वमा - ललसागर
- पश्चिमा -आन्ध्र महासागर
- उत्तरमा - भूमध्यसागर
- दक्षिणमा - कुमेरु महासागर
- विश्वको सबैभन्दा लामो नदी
- विश्वको सबैभन्दा ठूलो मरुभूमि कुन हो ?
- अफ्रिका महादेशको सर्वोच्च शिखर
यो हिमाल तान्जानियामा पर्दछ। अरेबिक भाषामा तान्जानियाको राजधानीलाई शान्तिको घर भनिन्छ।अफ्रिका महादेशको सबैभन्दा होचा भूभाग
लेक असाल (जिबुटी) हो ।यो समुद्र सतहबाट १५६ (५१० फिट ) मिटर गहिरो रहेको छ।यस महादेशको सबैभन्दा ठूलो ताल भिक्टोरिया ताल हो।
- अफ्रिका महादेशको सबैभन्दा बढी गर्मी र जाडो हुने ठाउँ
👉जाडो हुने ठाउँ मोरक्को हो।
- अफ्रिका महादेशका प्रमुख मरुभूमिहरू
- 👉सहारा सबैभन्दा ठूलो मरुभूमि । कालाहारी आदि।
- धेरै वर्षा हुने ठाउँ - इक्वेटर रेखा
- थोरै वर्षा हुने ठाउँ - सहारा र कालाहारी क्षेत्र
- अफ्रिका महादेशका प्रमुख नदीहरू
- नाइल, कंगो र नाइजर
- कंगो भूमध्य सागरलाई काट्ने एकमात्र नदी हो ।
- अफ्रिका महादेशको सबैभन्दा ठूलो र सानो देश
- ठुलो : अल्जेरिया (२३,८१,७४१ वर्ग कि.मि.)
- सानो : सेसेल्स (४५५ वर्ग कि.मि.)
- ५४ वटा देशहरू रहेका छन्।
- ५४ औं राष्ट्र दक्षिणी सुडान हो। यसको क्षेत्रफल ६१९७४५वर्ग कि.मि. रहेको छ।
- दक्षिणी सुडानको राजधानी जुवा हो।सुडानमा सन् २०११ जनवरी ९-१५ सम्म भएको जनमत संग्रहमा त्यहाँका ९८.८३ प्रतिशत जनताले दक्षिणी सुडानलाई टुक्राउने पक्षमा मतदान गरेका थिए।
- यस महादेशसंग सम्बन्धित प्रश्नहरु
- मिश्रको पिरामिड कहाँ पर्दछ ? - इजिप्टमा
- अल्बर्ट ताल कहाँ पर्दछ ? - अफ्रिका महादेश
- अफ्रिका महोदशको सबभन्दा ठूलो ताल कुन हो ? . - भिक्टोरिया ताल (६९,००० वर्ग कि.मि.)
- अफ्रिका महादेशमा फैलिएको घाँसे मैदानलाई के भनिन्छ ? - भेल्ड
- अफिका महादेशको भित्री मध्यभागमा कम वर्षा हुनाले विशाल रुपमा फैलिएको घाँसे मैदानलाई के भनिन्छ ? - सभाना
- संसारमा पाइने अधिकांश प्रकारका जीवजन्तुहरू अफिका महादेशमा मात्र पाइने हुनाले यो क्षेत्रलाई के उपनाले चिनिन्छ ? - विश्वको चिडियाखाना
- अफिका महादेशका प्रमुख शहरहरू कुन-कुन हुन् ? - केपटाउन, कायरो, नैरोवी, लुसाका, आदि
- अफिका महादेशमा पर्ने इथियोपियालाई के उपनाले चिनिन्छ ? - कफीको घर